Mechelen, stad met mythes
 
SINT ROMBOUTSTOREN
DE MYTHES
TOREN BESTIJGEN
DE BEIAARD
DE KATHEDRAAL
DE SLECHTVALKEN
FOTOGRAFIE
ZOEK!
HOME
SITEMAP
Sint-Romboutstoren.Foto door C. Frédéricque
 
 
Mechelen, stad met mythes.
Sint Rombout en de Nekker.

OPKOMST EN ONDERGANG VAN EEN WATERDUIVEL.  

Roekeloze dwazen of argeloze toeristen die in Mechelen de Nekkerspoel bezoeken, kunnen maar beter uit hun doppen kijken.

In deze, oorspronkelijk onherbergzame en moerassige streek, huist een kwaadaardige watergeest. In het Germaanse volksgeloof krijgt deze demoon, die alle mogelijke vormen kan aannemen, de roepnaam Nekker of Nikker.
Wie hier een plonsje wil maken in het recreatiedomein denkt eveneens beter twee keer na. Zijn naam betekent immers ook "verdrinker" of "versmoorder".
Ook de mysterieuze middeleeuwse ziektes, zoals de moeraskoorts, waren volgens omwonenden duidelijk zijn werk.

Toen Sint Rombout in de zevende eeuw onze stad omarmde, was hij getuige van een bizar heidens tafereel. De buurtbewoners van Nekkerspoel dansten en zongen rond een beeld van hun afgod: de Nekker. Dit beeld stond in de onmiddellijke omgeving van de Bakelaarstraat, want oude geschriften spreken van de Bakelput of Bakelpoel als decor voor dit tafereel. Uit deze put haalde men het miraculeuze water naar boven dat genezing beloofde tegen de gevreesde moeraskoorts.
De heidenen vertelden Rombout bovendien dat zijn komst voorspeld was. Enige tijd voordien hoorden de buurtbewoners de Nekker schreeuwen vanuit zijn poel. Hij raasde dat zijn dagen geteld waren en dat een naderende onbekende zijn ondergang zou bestempelen. Alhoewel deze legende grotendeels op speculatie berust, kunnen we één zaak wel met zekerheid stellen: op de plaats waar Sint Rombout De Nekker versloeg, werd de Sint-Romboutskapel uit de grond gestampt. Sindsdien noemt men de bijgelegen Bakelput ook wel Sint-Romboutsput.

De Nekkerspoel was in de prille middeleeuwen een welvarende wijk, met haar eigen schepenbestuur dat tot 1308 stand hield. Door de toenemende verspreiding van het christendom kon de buurt bovendien pronken met haar eigen parochiekerk. Deze droeg, vreemd genoeg, niet de naam van een heilige, maar werd opgericht ter ere van De Heilige Geest. Dit zou eventueel kunnen refereren naar de beruchte watergeest. Net zoals in zovele godsdiensten, knutselde de bevolking zélf een godsdienst in mekaar die zowel christelijke als oud-germaanse geloofswaarden met mekaar mengde.

Het spreekt dus voor zich dat ook na de verchristelijking de Nekker moerassen, poelen en vlietjes bleef onveilig maken. De overlevering vertelt ons talloze verhalen over de helse kwelduivel in zijn verschillende gedaantes. Soms als Zwart Manneken, soms als De Wolf. Ook De Klodde of De Kleudde was één van zijn favoriete transformaties. Ook wanneer je een Wit Kalf of Witte Meutte tegen het lijf liep was je ondergang beklonken. In deze gedaante sprong hij op voorbijgangers hun rug, die dan genoodzaakt waren om het Witte Kalf verder te dragen.

Zelfs in het begin van vorige eeuw hield deze legende stand, met het verhaal dat je 's nachts de Kwade Vondel best niet kon betreden.Deze brug, tussen de Zandpoort en de Lakemakersstraat, was immers de schuilplaats van het Witte Kalf. Van hieruit besloop het zijn slachtoffers en sprong op hun rug. De enige kans op redding: vluchten naar de Zandpoort en deze achter je sluiten.

Een saga uit de 18de eeuw vertelt dan weer over de diabolische Kneudde, die vermomd als jongeman ging kaartspelen in de wijk Nieuwendijk. Veel geluk had hij echter niet: zijn speelkameraden pluimden hem kaal en verlieten euforisch het café met Kleuddes centen. Deze zinde echter op wraak en wachtte hen op aan de Vrouwvliet. Hier bevond zich in die tijd nog geen brug, dus toen de drie mannen door het water waadden, besprong hij hen en stal hun pas vergaarde speelbuit. Bijna verzopen ze, maar op het nippertje konden ze hun vel redden.

De laatste jaren werden er op Nekkerspoel geen waterduivels meer gespot, enkel snelheidsduivels.

Terug naar mythes.


BRONNEN


• F.E. Delafaille, Geschiedenis der gehuchten van Mechelen, deel I-O
• Krantenartikel 'Neckerspoel' door J. Uytterhoeven in de Verzameling Berlemont
• Tekst bewerkt door Yves Van Dun.

Powered by Beecom and Xtreme Vision